كتابخانه های عمومی تسهیل گران ارتقای كیفیت زندگی

كتابخانه های عمومی تسهیل گران ارتقای كیفیت زندگی به گزارش عطر و تن علیرضا مختارپور در همایش مجازی بین المللی پروژه ژان مونه اظهار داشت: امید داریم با برنامه ریزی برآمدمحور، دغدغه مندی کتابداران و ایده پردازی های منسجم، تجربه حساس فعال شدن کتابخانه عمومی نسبت به محدوده خدمتی خود از حیث مسائل اجتماعی، تجربه ای مفید در ایران واقع شده و بتواند یکی از پیشران های حرکت کتابخانه های عمومی ایران در دهه آینده را شکل دهد.


به گزارش عطر و تن به نقل از پایگاه اطلاع رسانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور، همایش مجازی بین المللی پروژه ژان مونه با عنوان «نقش کتابخانه های عمومی در توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور ایران با تکیه بر تجربیات کشورهای اروپایی» چهارشنبه ۲۹ اردیبهشت در تالار گفت وگوی مجازی دانشگاه علامه طباطبایی در بستر اسکای روم برگزار شد.
علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در پنل نخست این همایش به ارائه سخنرانی خود با موضوع «کتابخانه های عمومی ایران و تجربه مشارکت در مدیریت مسائل اجتماعی» پرداخت. در ادامه مشروح سخنان او می آید:
امروزه رویکرد خدمات و برنامه های کتابخانه های عمومی در دنیا در حال تغییر است و توجه به نیازهای خاص مجموعه مخاطبان، با اهمیت ترین عنصر تعیین کننده نوع فعالیتهای کتابخانه های عمومی جهان به حساب می آید. ازاین رو کتابخانه های عمومی قرن حاضر دیگر مکانی محدود به کتاب و نشریه چاپی نیست، بلکه مکانی برای ایجاد ارتباط و دسترسی به تکنولوژی های جدید و افزایش مشارکت اجتماعی، توسعه فردی و حرفه ای، یادگیری مادام العمر و اجتماع سازی است. این نگاه محصول نگاهی جامعه محور است. در رویکرد جامعه محور، نقش اجتماعی کتابخانه عمومی پررنگ شده و به واسطه تسهیل تعامل افراد با اجتماع، به خلق انواع سرمایه اجتماعی کمک می نماید.
باید در نظر گرفت که لطمه های اجتماعی بعنوان یکی از ابعاد مطرح در مدیریت اجتماعی جامعه پیرامون کتابخانه ها، پدیده هایی متنوع، نسبی و متغیرند که کم و کیف آنها بر حسب زمان و مکان تغییر می کنند. هرچند لطمه های اجتماعی از هر نوع آن باید کنترل شود، اما نوع مواجهه با هر یک از آنها بسیار متفاوت می باشد که این امر در ابتدا نیازمند شناخت لطمه ها و سپس تدوین برنامه جامع در رویارویی با آنها است.
نهاد کتابخانه های عمومی در ایران در چند سال اخیر برمبنای طرح کلان و ملی ساماندهی اجتماعی کشور و با عنایت به تاکید و سفارش رهبر معظم انقلاب در چندین شهرستان اولویت دار - بعنوان نقاط هدف در مرحله مقدماتی - برنامه ریزی هایی را متناسب با وضعیت آن مناطق از نظر نوع مواجهه با لطمه های اجتماعی و مبتنی بر ارائه خدمات در کتابخانه های عمومی طراحی و اجرا کرد که در این مجال به سه عنوان از مصادیق کنش اجتماعی کتابخانه ها اشاره می کنم.

اول مدرسه های خواندن؛ الگویی برای شناخت استعدادهای ادبی و هنری اعضای کتابخانه ها:
مدارس خواندن الگویی فرهنگی آموزشی بود که با هدف شناسایی و پشتیبانی از استعدادهای کاربران و اعضای کتابخانه های عمومی که به دلیل محرومیت های اقتصادی و عدم برخورداری از امکانات عمومی در معرض لطمه های مختلف تحصیلی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و... قرار دارند شکل گرفت.

گام های اجرائی در این مدارس چنین است:
۱. برگزاری مدارس تابستانه خواندن برای تربیت کتابداران علاقمند به شرکت در این مدارس
۲. انتخاب شهرستان هدف
۳. تجهیز و هماهنگ سازی کتابخانه های شهرستان هدف با معیارهای مدارس خواندن
۴. طراحی و تدوین سرفصل های آموزشی برای کاربران
۵. انتخاب و گزینش کاربران
۶. برگزاری دوره های یک ساله برای کاربران
۷. شناسایی برگزیدگان نهایی هر دوره و معرفی به سازمان ها و کانون های فرهنگی هنری تخصصی در ایران برای ارائه آموزش های مستمر پیشرفته
تا حالا پنج دوره از این مدارس برای ۱۲۰۰ نفر از کاربران کتابخانه های عمومی ایران برگزار شده که منجر به شناسایی نزدیک به ۲۰۰ نفر از نخبه های ادبی و هنری و معرفی آنان شده است. متاسفانه به علت شیوع پاندمی کرونا، آهنگ اجرای این مدارس کمی کند شده و بخش هایی از آن در فضای مجازی پیگیری می شود اما کتابخانه های عمومی موظف شده اند در یک برنامه پنج ساله نزدیک به ده هزار نفر از کاربران و اعضای مستعد خود در مناطق محروم را از خدمات این مدارس بهره مند کنند.
کتابخانه های عمومی تسهیل گران ارتقای کیفیت زندگی
زندگی در حاشیه شهرها یکی از معضلات زیست اجتماعی است. برای کاهش و حل این معضلات، طرحی جامع در ایران در مناطق حاشیه نشین در حال اجرا می باشد. در این طرح به پیشنهاد نهاد، کتابخانه های عمومی بعنوان مراکز تسهیل گر ارتقای کیفیت زندگی تعریف شده و ایفای نقش می کنند. در این طرح، اصل بر ارائه مشاوره های روان شناسانه جمعی و فردی، ارائه منابع مکتوب و غیرمکتوب برای ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی و شخصی و برگزاری کارگاه های جمعی حل مسئله اجتماعی است. این طرح در دو سال قبل در شش نقطه از حواشی شهرهای ایران برای جمعیتی از کاربران که در حدود ۲۰ هزار نفر تخمین زده شدند، برگزار شده است. رسیدن به «سلامت پایدار روان» یکی از عمده ترین اهداف این طرح اجتماعی است.
مهدهای کتاب؛ محلی برای تقویت «نوآوری» کاربران کودک
یکی از کارکردهای متصور برای کتابخانه عمومی در ایران، نقش مکمل آن در کنار آموزش های رسمی است. کودکان از اصلی ترین طیف های کاربران کتابخانه های عمومی هستند. کتابخانه های عمومی با رجوع به اسناد بالادستی و چارچوب های کلان حاکمیتی، می توانند نقشی مهم در کنار آموزش رسمی داشته باشند. امروزه این نقش برمبنای تقویت بعد «نوآوری» در کتابخانه های عمومی تعریف شده است. بر این اساس، کتابخانه های مرکزی در شبکه کتابخانه های عمومی بصورت ویژه و سایر کتابخانه ها نیز، مجهز به بخش کودک شده اند که کارکرد اصلی آن تقویت این بعد در کودکان به وسیله منابع متنوع همچون اسباب بازی های مهارت آفرین و برنامه های مهارتی کتاب محور است. طرح مهدهای کتاب، که تأسیس و گسترش آن از برنامه های جدی نهاد است، در حقیقت ارائه کننده خدماتی برای بسط استعدادهای خلاقانه کودکان است.
امید داریم با برنامه ریزی برآمدمحور، دغدغه مندی کتابداران و ایده پردازی های منسجم، تجربه حساس فعال شدن کتابخانه عمومی نسبت به محدوده خدمتی خود از حیث مسائل اجتماعی، تجربه ای مفید در ایران واقع شده و بتواند یکی از پیشران های حرکت کتابخانه های عمومی ایران در دهه آینده را شکل دهد.
در آخر توجه شما را به یکی از وقایع تلخی که برای همه اهالی فرهنگ باید مهم باشد جلب می کنم و آن ظلمی است که به کودکان و نوجوانان در کشورهایی مانند فلسطین و افغانستان وارد می شود. حق خواندن، حق دانستن و مهم تر از همه حق زندگی کردن، از حقوق اساسی و اولیه و انسانی این کودکان است که امروز اینگونه پایمال می شود. هر انسانی به دور از هر عقیده و آرمانی، نمی تواند در مقابل آن چه امروز در غزه یا کابل می گذرد سکوت کند؛ وظیفه انسانی و اجتماعی کتابخانه های عمومی و مسئولان آن در همه دنیا این است که از موضع انسانیت و اخلاق، با صدای رسا این حقوق را مطالبه کرده و با آنها همدردی و همراهی کند. کودک فلسطینی دوست دارد در آغوش و کنار مادرش شعر بخواند و قصه گوش کند همان گونه که دختر نوجوان معصوم افغانستانی دوست دارد به مدرسه بیایید تا در کنار مظلوم با همه توان علمی و عملی خود، احقاق حقش را بخواهیم و برای رفع ظلم دعا نماییم.
این همایش در چهار پنل با عناوین «ساختار، تشکیلات، و راهبردهای کتابخانه های عمومی در ایران و اروپا»، «خدمات عمومی، تخصصی و شخصی سازی شده در کتابخانه های عمومی ایران و اروپا»، «کتابخانه های عمومی و جامعه مدنی در ایران و اروپا» و «بررسی، تحلیل و طراحی توسعه خدمات آینده در کتابخانه های عمومی ایران و اروپا» برگزار می گردد.





منبع:

1400/02/29
19:53:12
5.0 / 5
242
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۹ بعلاوه ۴
عطر و تن
atrotan.ir - حقوق مادی و معنوی سایت عطر و تن محفوظ است

عطر و تن

عطر و اودکلن و لباس مردانه و لباس زنانه